Stefano Boeri và Quảng Trường Đá Travertine Bên Đấu Trường Colosseum

Kiến trúc không chỉ là việc xây dựng những khối tích mới; đôi khi, đó là nghệ thuật của sự trừu tượng hóa để gọi tên những gì đã mất. Dự án cải tạo quảng trường phía Nam Colosseum của studio Stefano Boeri Interiors. Chính là một ví dụ điển hình cho triết lý kiến trúc vị nhân sinh kết hợp chặt chẽ với khảo cổ học.

1. Bối cảnh lịch sử của trận động đất thế kỷ 14

Đấu trường Colosseum hay đấu trường Flavian được khánh thành vào năm 80 sau Công nguyên. Là minh chứng cho sự hưng thịnh tột bậc của kiến trúc La Mã cổ đại. Nguyên bản, công trình được bao bọc bởi hai hàng cột vòm đồng tâm, nâng đỡ các tầng khán đài hùng vĩ. Tuy nhiên, một trận động đất kinh hoàng vào thế kỷ 14 đã khiến bức tường ngoài phía Nam sụp đổ. Để lại một khoảng trống kéo dài hàng trăm năm.

Khu vực này trước đây vốn là một mảng không gian rời rạc. Chưa phản ánh đúng quy mô và cao độ nguyên thủy của công trình. Nhiệm vụ của Stefano Boeri và cộng sự Giorgio Donà là phải làm sao để du khách không chỉ nhìn thấy những tảng đá đổ nát. Mà còn cảm nhận được sự hiện diện của bức tường đã mất.

2. Đá Travertine thể hiện sự vĩnh cửu

Để thực hiện dự án này, Stefano Boeri Interiors đã lựa chọn đá Travertine làm vật liệu chủ đạo. Đây không phải là sự lựa chọn ngẫu nhiên. Travertine chính là linh hồn của Rome, là loại đá đã xây dựng nên chính Colosseum. Và hàng loạt công trình vĩnh cửu khác của thành phố này.

Studio đã quyết định đưa cao độ mặt đất trở về mức ban đầu của thời kỳ cổ đại. Họ thay thế lớp đá lát cũ bằng các phiến travertine phủ toàn bộ khu vực, được gọi là crepidine. Việc sử dụng một loại vật liệu đồng nhất giúp xóa nhòa ranh giới giữa cái mới và cái cũ. Tạo nên một mặt nền vững chãi, tôn vinh những khối tích khổng lồ của đấu trường.

3. 44 Băng ghế đá là biểu tượng

Điểm nhấn ấn tượng nhất của quảng trường chính là sự xuất hiện của 44 băng ghế đá travertine. Được bố trí dọc theo đường cong bán nguyệt phía Nam. Mỗi băng ghế cao khoảng 40 cm, được đặt chính xác tại vị trí dấu chân của những cột trụ vòm đã sụp đổ.

Đây là một sự can thiệp đầy thông minh:

• Về công năng: Chúng là nơi nghỉ chân cho hàng triệu du khách mỗi năm. Giúp họ có không gian tĩnh lặng để chiêm ngưỡng kỳ quan.

• Về kiến trúc: Chúng đóng vai trò là những thực thể trừu tượng. Tái hiện lại nhịp điệu và trình tự của các hành lang đã biến mất. Khi ngồi trên những băng ghế này, du khách vô tình đang đứng ngay tại nơi mà hàng ngàn năm trước. Những cột đá khổng lồ từng vươn cao.

Đặc biệt, các chữ số La Mã được khảm trực tiếp vào mặt sàn để chỉ số cổng vào. Đây là một chi tiết tinh tế nhằm gợi nhắc lại hệ thống phân luồng lối đi phức tạp và khoa học của người La Mã xưa. Vốn từng được khắc trên các vòm đá nay đã không còn tồn tại.

4. Sự kết nối giữa quá khứ và hiện tại

Ở phía Tây quảng trường, lớp lát đá travertine được ngắt quãng một cách chủ ý. Để nhường chỗ cho cái mà Stefano Boeri gọi là cửa sổ khảo cổ. Đây là một không gian trũng, cho phép lộ ra các di tích khảo cổ nằm sâu bên dưới mặt đất. Thay vì lấp đi hoặc che đậy, thiết kế này biến quảng trường thành một bảo tàng mở. Du khách có thể quan sát trực tiếp các lớp nền móng cũ. Tạo nên một sự đối thoại trực quan giữa bề mặt kiến trúc hiện đại và những chứng tích lịch sử nghìn năm tuổi.

5. Nguyên tắc có thể hoàn nguyên trong kiến trúc di sản

Một trong những giá trị cốt lõi mà Nplus Concept cực kỳ tâm đắc trong dự án của Stefano Boeri chính là nguyên tắc có thể hoàn nguyên.

Trong bảo tồn di sản, mọi can thiệp hiện đại đều phải đảm bảo rằng nếu sau này cần thay đổi hoặc thực hiện các cuộc khai quật mới. Các lớp kiến trúc mới có thể được dỡ bỏ mà không làm tổn hại đến di tích gốc. Quảng trường đá travertine này được thiết kế như một lớp phủ thông minh. Bảo vệ và tôn vinh di tích bên dưới mà không can thiệp thô bạo vào kết cấu cổ xưa.

Stefano Boeri chia sẻ: “Việc tái thiết quảng trường phía Nam Colosseum cuối cùng đã khôi phục cảm nhận về quy mô nguyên bản và cao độ nền của công trình… Mang đến cho công chúng cơ hội hình dung lại nhịp điệu và mái vòm đã biến mất.”

6. Nplus Concept | Khi kiến trúc là sự kế thừa

Dự án của Stefano Boeri tại Rome không chỉ là một công trình cải tạo cảnh quan. Đó là một bài học về lòng tôn kính đối với lịch sử. Tại Nplus Concept, chúng tôi luôn tin rằng kiến trúc bền vững không chỉ là sử dụng vật liệu xanh. Mà còn là sự kết nối bền bỉ với dòng chảy văn hóa của vùng đất nơi công trình tọa lạc.

Việc Stefano Boeri khôi phục lại cao độ nền nguyên thủy của Colosseum nhắc nhở chúng ta rằng. Đôi khi, để tiến vào tương lai, chúng ta cần phải hạ mình xuống để hiểu rõ nền móng của quá khứ. Sự sang trọng trong dự án này không đến từ sự phô trương. Mà đến từ sự tĩnh lặng của đá travertine và sự chính xác của những con số La Mã khảm sàn.

Tham khảo: 8 Không Gian Nội Thất Đẳng Cấp Từ Vật Liệu Tái Chế