Kiến Trúc Của Trung Tâm Cộng Đồng Mái Vòm Gạch Chennai

Những viên gạch đất nung mộc mạc vươn mình qua tán cây xanh mát tại miền nam Ấn Độ. Tại thành phố Chennai, văn phòng Spaces by Manah vừa hoàn thành công trình The Soil & Sea. Cụ thể, tòa nhà gây ấn tượng mạnh nhờ hệ mái vòm hình thùng vô cùng bề thế. Vì vậy, dự án nhanh chóng trở thành hình mẫu cho kiến trúc trung tâm cộng đồng mái vòm gạch. Hãy cùng Nplus Concept khám phá không gian học tập và gắn kết giàu tính bản địa này.

Không gian giáo dục 4000m2 giữa rừng cây Chennai

Công trình tọa lạc trên một khu đất rợp bóng cây cổ thụ tại thành phố Chennai. Dự án sở hữu tổng diện tích rộng bốn nghìn ba trăm ba mươi mét vuông. Nơi đây cung cấp không gian học tập hiện đại cho một trung tâm giáo dục địa phương. Bên cạnh đó, tòa nhà còn là điểm hẹn tổ chức các buổi hội thảo và sự kiện. Nhờ vậy, người dân trong vùng có thêm một mái nhà chung để giao lưu văn hóa. Mọi hoạt động đào tạo và gắn kết xã hội đều diễn ra dưới bóng mát tự nhiên.

Nhóm kiến trúc sư định hướng công trình một tầng này hòa quyện trọn vẹn vào tự nhiên. Toàn bộ cấu trúc xây gạch trông như đang mọc lên từ chính mặt đất hiện hữu. Trước hết, tòa nhà được đặt vững chãi trên hệ nền móng bằng đá vụn thô mộc. Lớp đế đá tự nhiên giúp nâng đỡ khối tường chịu lực và chống ẩm hiệu quả. Do đó, công trình tạo dựng mối liên kết bền chặt với hệ sinh thái xung quanh. Ranh giới giữa kiến trúc nhân tạo và cảnh quan sân vườn dường như hoàn toàn xóa nhòa.

Điểm nhấn mái vòm gạch hình thùng vươn trên tán lá

Trái tim của trung tâm là khối mái vòm bằng gạch hình thùng uốn cong mềm mại. Cấu trúc vòm cao vút vươn lên trên tán cây xanh để làm cột mốc định vị. Hơn nữa, mái vòm bao phủ trọn vẹn khu vực tụ họp chính của cộng đồng cư dân. Độ cong của vòm gạch giúp không khí nóng dễ dàng bốc lên cao và thoát ra. Kết quả là, không gian sinh hoạt bên dưới luôn duy trì được sự mát mẻ tự nhiên. Người dân từ xa có thể dễ dàng nhận diện biểu tượng kiến trúc độc đáo này.

Mặt bằng trung tâm xoay quanh một khối nhà mái bằng kết hợp hành lang chữ L. Cụ thể, dãy hành lang đóng vai trò làm vùng đệm trung gian giữa trong và ngoài. Một bên hiên nhà được che chở bởi chính khối mái vòm gạch hình thùng đồ sộ. Trái lại, cạnh hành lang còn lại được lợp bằng hệ mái ngói dốc truyền thống. Đồng thời, sự kết hợp hai kiểu mái mang lại nhịp điệu thị giác vô cùng sinh động. Chuỗi không gian đóng và mở đan xen giúp con người luôn giao hòa cùng thiên nhiên.

Cột đá granit cùng đường dốc thân thiện

Phía trước tòa nhà bố trí hệ thống bậc thang đi kèm đường dốc thoai thoải. Giải pháp này giúp người khuyết tật và trẻ nhỏ dễ dàng di chuyển vào sảnh hiên. Ngoài ra, một hàng cột đá granit nguyên khối đứng sừng sững bao quanh hiên nhà. Xen kẽ giữa các chân cột là hệ thống băng ghế ngồi xây cố định vững chắc. Chính vì vậy, khách ghé thăm có thể thoải mái dừng chân nghỉ ngơi và trò chuyện. Khu vực hành lang trở thành trạm dừng chân thân mật cho mọi hoạt động tương tác.

Các bức tường gạch chịu lực được để lộ hoàn toàn mà không cần trát vữa xi măng. Sắc đỏ cam ấm áp của đất nung đối thoại hài hòa cùng màu xanh cây lá. Tuy nhiên, không gian nội thất lại tạo bất ngờ bằng những viên gạch ốp bóng loáng. Lớp gạch tráng men phản chiếu ánh sáng tự nhiên lên các chi tiết trần mái phía trên. Nhờ đó, những căn phòng học tập bên trong luôn ngập tràn sinh khí và sự tươi mới. Sự tương phản giữa bề mặt thô nhám và bóng mịn đánh thức mọi giác quan người dùng.

Tái sinh cửa gỗ cũ và ngói Mangalore bản địa

Tính bền vững của dự án thể hiện rõ nét qua việc tái sử dụng vật liệu cũ. Cụ thể, nhóm thiết kế đã thu mua cửa đi và cửa sổ cũ tại địa phương. Những khung gỗ nhuốm màu thời gian được phục chế và lắp đặt xuyên suốt công trình. Mặt khác, gạch lát sàn và ngói Mangalore truyền thống cũng được tận dụng tối đa. Cách tiếp cận này vừa giảm thiểu rác thải xây dựng vừa gìn giữ ký ức vùng đất. Bên cạnh đó, khu nhà vệ sinh tách biệt cũng được xây đồng bộ trên nền đá.

Nplus Concept đúc kết nhiều bài học quý giá từ công trình tại Ấn Độ cho kiến trúc Việt. Dưới đây là những giải pháp thiết thực giúp kiến tạo công trình công cộng bền vững.

• Trước hết, hãy giữ lại tối đa cây xanh hiện hữu để làm mát tự nhiên cho khu đất.

• Bên cạnh đó, ứng dụng kết cấu mái vòm gạch giúp tăng chiều cao và thoát nhiệt tốt.

• Đồng thời, thiết kế hành lang rộng có ghế ngồi tích hợp nhằm khuyến khích sự giao lưu.

• Ngoài ra, tận dụng cửa gỗ cũ và ngói địa phương để tiết kiệm ngân sách đầu tư.

• Cuối cùng, bố trí đường dốc thoai thoải giúp mọi tầng lớp cư dân đều tiếp cận dễ dàng.

Kỹ thuật xây vòm gạch chịu lực và móng đá hộc

Thi công mái vòm gạch hình thùng đòi hỏi tay nghề thợ nề có độ chính xác cao. Đầu tiên, hệ giáo khuôn vòm bằng thép hoặc gỗ được lắp dựng chuẩn theo bán kính. Sau đó, từng viên gạch nung được xếp nghiêng khít mạch bằng vữa xi măng cường độ cao. Đồng thời, phần móng đá vụn bên dưới phải được chèn chặt mạch để chống sụt lún nền. Nhờ quy trình kỹ thuật chuẩn xác, kết cấu vòm tự chịu lực vững bền qua nhiều thập kỷ. Phần đỉnh vòm còn được phủ lớp chống thấm chuyên dụng ngăn nước mưa ngấm qua mạch gạch.

Khí hậu nhiệt đới mưa nhiều đòi hỏi chế độ chăm sóc bề mặt gạch nung định kỳ. Cụ thể, tường gạch lộ thiên cần được quét lớp dung dịch chống thấm gốc nước trong suốt. Lớp phủ bảo vệ này ngăn ngừa rêu mốc bám bẩn nhưng vẫn giúp viên gạch thở tự nhiên. Bên cạnh đó, mái ngói Mangalore và khu vệ sinh tách biệt cần được vệ sinh lá rụng. Vì thế, toàn bộ khuôn viên giáo dục luôn giữ được diện mạo sạch đẹp và khô ráo. Các khung cửa gỗ tái chế cũng nên được quét dầu bảo quản mỗi năm một lần.

Góc nhìn từ Nplus Concept

Một công trình cộng đồng xuất sắc không cần phô trương bằng vỏ bọc kính thép hào nhoáng. Trái lại, giá trị cốt lõi nằm ở sự thân thuộc khi con người chạm tay vào tường gạch. Dự án kiến trúc trung tâm cộng đồng mái vòm gạch đã truyền tải trọn vẹn thông điệp đó. Hơi thở của đất mẹ và biển cả hòa quyện tạo nên chốn học tập đầy nhân văn. Do đó, Nplus Concept luôn kiên định theo đuổi lối thiết kế thấu cảm và tôn trọng tự nhiên. Chúng tôi tự hào đồng hành cùng bạn kiến tạo nên những không gian gắn kết con người.

Trung tâm The Soil & Sea tại Chennai mở ra nguồn cảm hứng lớn cho kiến trúc sinh thái. Sự kết hợp giữa đá vụn, gạch nung và gỗ tái chế tạo nên một kiệt tác mộc mạc. Hy vọng bài viết của Nplus Concept đã mang đến cho bạn nhiều góc nhìn thiết kế mới.

Tham khảo: Thiết Kế Sưu Tầm Objects With Narratives PAD London